พยาธิตืดหมู และตืดวัว
หากพบ “ตัวประหลาดลักษณะคล้ายเส้นบะหมี่แบนๆ” ปนออกมากับอุจจาระ ให้เดาไว้ก่อนว่าสิ่งนั้นคือ “พยาธิตัวตืด” (Tapeworm) ในประเทศไทยชนิดที่เราพบได้บ่อยที่สุดจากการรับประทานอาหารคือ พยาธิตืดหมู และ พยาธิตืดวัว แม้ทั้งสองชนิดจะมีหน้าตาคล้ายกัน และมาจากพฤติกรรมการกินสุกๆ ดิบๆ เหมือนกัน แต่บอกเลยว่า “ความอันตรายนั้นต่างกันมาก!” วันนี้จะพาทุกท่านมาทำความรู้จักกับตืดหมู และตืดวัวกันแบบง่ายๆนะครับ
สังเกตอาการ (ตืดหมู และตืดวัว)
กรณีที่มีพยาธิตัวเต็มวัยอยู่ในลำไส้: ระยะแรกๆมักจะไม่มีอาการ แต่เมื่อมีพยาธิสะสมเป็นเวลานานอาจทำให้เกิดอาการในระบบทางเดินอาหาร เช่น ท้องอืด แน่นท้อง ปวดท้อง ไปจนถึงถ่ายแล้วมีพยาธิออกมาได้
Note : พยาธิตืดหมูจะมีขนาดเล็กและสั้นกว่าพยาธิตืดวัว โดยมีขนาดประมาณ 2-4 เมตร ส่วนพยาธิตืดวัวจะมีขนาดยาว 5-10 เมตร(โดยประมาณ)
ความอันตรายของ “ตืดหมู”
หากตืดหมูสลัดปล้องสุกที่อยู่ในลำไส้กลับขึ้นไปในกระเพาะอาหาร จะทำให้พยาธิตัวอ่อนในไข่ฟักตัวออกมา แล้วไชเข้ากระแสเลือดไปเติบโตเป็นถุงตัวตืดลักษณะแบบเดียวกับเม็ดสาคูในเนื้อหมู(ดูรูปได้ในลิงค์ด้านล่าง) สามารถพบตามกล้ามเนื้อทั่วร่างกาย แม้แต่กล้ามเนื้อหัวใจ รวมถึงอวัยวะอื่นๆ ของร่างกาย เช่น สมอง หรือบางครั้งอาจเป็นเม็ดๆ ใต้ผิวหนัง “อาการของโรคถุงพยาธิตืดหมูขึ้นสมองมีได้หลายอย่าง แล้วแต่ว่าถุงพยาธิไปอยู่บริเวณใดของสมองและมีจำนวนมากน้อยเท่าใด ถ้ามีถุงพยาธิตัวตืดจำนวนมากในสมอง อาจทำให้เสียชีวิตได้”
สังเกต (เมื่อพยาธิหลุดออกมา)
จากการพบปล้องพยาธิ: มีลักษณะเป็นชิ้นเนื้อสีขาวๆ แบนๆ คล้ายเส้นบะหมี่แบน หรือเป็นปล้องๆ คล้ายพยาธิตัวแบนๆ ขนาดยาวประมาณ 1-2 เซนติเมตร(หรือยาวกว่านั้น) ปนออกมากับอุจจาระ ซึ่งต้องระมัดระวัง เพราะภายในปล้องพยาธิก็จะเต็มไปด้วยไข่ของตัวตืด และเมื่อปล้องพยาธิแตกก็จะมีไข่แตกกระจายปนกับอุจจาระ *อย่าสัมผัสด้วยมือเปล่า
ข้อควรจำ : “พยาธิมีหลายชนิด อย่าซื้อยากินเอง” ควรปรึกษาแพทย์ที่รพ.ใกล้บ้าน หรือที่รพ. เวชศาสตร์เขตร้อนเพื่อทำการรักษาให้ถูกวิธีนะครับ
การป้องกัน (ตัดวงจรพยาธิ)
– งดกินดิบ กินเนื้อที่มั่นใจว่าสุกและสะอาดเท่านั้น
– หากพบตุ่มขาวๆ คล้ายเม็ดสาคูแทรกอยู่ในชั้นเนื้อ ให้ทิ้งเนื้อชิ้นนั้นทันที
– ล้างผักสดให้สะอาดผ่านน้ำไหลหลายๆ ครั้ง เพื่อชะล้างไข่พยาธิที่อาจปนเปื้อนมากับดิน
– ล้างมือด้วยสบู่ทุกครั้ง “ก่อน” รับประทานอาหาร และ “หลัง” เข้าห้องน้ำ
ข้อมูลจาก ผศ.ดร.นพ.สัณฑ์ ม่วงน้อยเจริญ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลเวชศาสตร์เขตร้อน
มีปัญหาเกี่ยวกับพยาธินัดหมายพบแพทย์ได้ที่ : https://www.tropmedhospital.com/tropmed-excellence-clinic…

